Rząd Polski, spółka CPK (Centralny Port Komunikacyjny) oraz PKP PLK zaprezentowały projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK). Jego głównym celem jest znaczące skrócenie czasu podróży między dużymi miastami w kraju, poprawa dostępności transportowej regionów oraz włączenie do sieci kolejowej dziesiątek miast, które dziś pozostają poza głównymi trasami.
19 nowych magistral kolejowych w całym kraju
Zintegrowana Sieć Kolejowa ma być pierwszym w historii Polski kompleksowym, długoterminowym planem rozwoju kolei. Władze planują stworzenie sieci 19 linii magistralnych, które połączą główne regiony kraju i poprawią dostęp do transportu publicznego.
Według pełnomocnika rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego, Macieja Laska, projekt opiera się na realnych potrzebach pasażerów, prognozach ruchu oraz wynikach konsultacji regionalnych.
W ramach programu ma powstać łącznie 4700 km nowych linii kolejowych. Około 1000 km jest już na etapie budowy, przetargów lub szczegółowego projektowania.
Najważniejsze inwestycje
- linia dużych prędkości Y, która połączy Warszawę z Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem
- odcinek „Rail Baltica” Ełk – Trakiszki
- linia Podłęże – Piekiełko w województwie małopolskim
- połączenie kolejowe Katowice – Ostrawa
Z Warszawy do największych miast w około 100 minut
Jednym z głównych celów programu jest projekt „Polska w 100 minut”.
Zakłada się, że podróż z Warszawy do Wrocławia, Poznania, Gdańska i Bydgoszczy będzie trwała około 100 minut, czyli mniej więcej 1 godzinę i 40 minut.
Kolejnym założeniem jest program „Polska w 3 godziny”, według którego przejazd między najbardziej oddalonymi regionami kraju ma trwać około trzech godzin. Zgodnie z planami podróż z Warszawy do Szczecina lub Zielonej Góry również ma zająć około 3 godzin.
W podobnym czasie możliwy ma być przejazd z Krakowa do Gdańska. Trasa z Morza Bałtyckiego na południe kraju ma zająć około 4,5 godziny.
Wschód Polski i nowe połączenia regionalne
Autorzy projektu podkreślają, że nie chodzi wyłącznie o szybkie połączenia między największymi miastami.
Po realizacji programu dostęp do kolei uzyska 27 małych i średnich miast, w tym wiele miast powiatowych, które dziś znajdują się poza głównymi korytarzami transportowymi.
W perspektywie każdy powiat w Polsce ma mieć dostęp do dalekobieżnych połączeń kolejowych bezpośrednio lub poprzez wygodne przesiadki na pociągi regionalne i autobusy.
Na wschodzie kraju planuje się budowę około 490 km nowych linii — niemal dwa razy więcej niż zakładały wcześniejsze koncepcje rozwoju kolei. Kluczową inwestycją ma być magistrala wschodnia, która połączy Suwałki, Białystok, Siedlce, Białą Podlaską, Lublin, Chełm, Zamość, Stalową Wolę, Rzeszów i Krosno.
Po zakończeniu inwestycji podróż z Warszawy do Lublina ma trwać około godziny, a do Rzeszowa około dwóch godzin. Czas przejazdu między Białymstokiem a Lublinem ma zostać skrócony do około 130 minut.
Na projekt przeznaczono 610 mld zł
Całkowity koszt programu szacowany jest na około 610 mld zł. Z tej kwoty około 410 mld zł zostanie przeznaczone na budowę nowych linii, a 200 mld zł na modernizację istniejącej infrastruktury. Zakończenie głównych prac planowane jest do 2035 roku.
Według prognoz, dzięki nowym liniom liczba pasażerów kolei wzrośnie z obecnych 439 mln do około 720 mln rocznie do 2050 roku.
Oczekuje się również rozwoju przewozów towarowych. Średnia prędkość pociągów towarowych ma wzrosnąć z 34 do 56 km/h. W kraju planuje się także budowę 23 nowych terminali intermodalnych.
Nowe linie również dla obronności
Projektanci podkreślają, że nowe magistrale będą pełnić nie tylko funkcję transportową. Infrastruktura kolejowa ma być projektowana z myślą o podwójnym zastosowaniu — przewozach cywilnych oraz mobilności wojskowej.
„Co bardzo ważne, nowe linie kolejowe wzmocnią odporność państwa. Magistrale wchodzące w skład Zintegrowanej Sieci Kolejowej będą miały podwójne zastosowanie i staną się ważnym elementem mobilności wojskowej” — zaznaczył Maciej Lasek.
Według założeń autorów projektu nowa sieć ma nie tylko skrócić czas podróży w kraju, ale również zwiększyć długoterminową odporność transportową Polski.
